Sinds 2023 is Pakhuis Santos op Katendrecht het huis van het Nederlands Fotomuseum, dat het rijksmonument dat jaar aankocht — mogelijk gemaakt door Stichting Droom en Daad. Het pakhuis, eerder getransformeerd tot designwarenhuis, krijgt daarmee een betekenisvolle nieuwe bestemming als huis voor de fotografie.
De begane grond is getransformeerd tot een vrij toegankelijke stedelijke ruimte met café, museumwinkel, bibliotheek en een ‘huiskamer voor de fotografie’ voor tentoonstellingsopeningen, debatten en manifestaties, toegankelijk via zowel de zuid- als de noordzijde. In het souterrain zijn garderobe, sanitair, educatieve ruimtes en een donkere kamer ondergebracht.
Waar ooit de goederen in- en uitgeladen werden, ligt nu de nieuwe entree van het Nederlands Fotomuseum: een hellingbaan van glanzend staal die de kloof overbrugt tussen het oorspronkelijke en het nieuwe maaiveld. Het gepolijste oppervlak spiegelt en vervormt het beeld van bezoeker en gebouw, vangt het licht en nodigt uit tot interactie — een knipoog naar de wereld van de fotografie zelf. De naam van het Nederlands Fotomuseum verschijnt en verdwijnt in die spiegeling, zoals een herinnering op een negatief. Dat spel van spiegeling, vervorming en perspectief past perfect bij de missie van het museum: beeld maken, bevragen en bewaren.
De publieksruimte op de begane grond bevat de centrale balie, bibliotheek, museumwinkel en het café, evenals een podium dat aansluit op een polyvalente ruimte voor debatten, openingen en andere bijeenkomsten. De bezoekersroute volgt de centrale vide, waarlangs het museum zijn bijzondere Collectie van meer dan 6,5 miljoen objecten toont. Op de eerste verdieping bevindt zich de ‘Eregalerij van de Nederlandse fotografie’, ontworpen door LMNOP, met een tijdlijn van Bureau Caspar Conijn. De tweede en derde verdieping huisvesten de open depots, opgebouwd volgens het doos-in-doos-principe om te voldoen aan strenge klimaateisen. Via ramen in het open depot is de Collectie te zien; ook de catalogisering van de beelden is in de open ateliers te volgen.
De vierde en vijfde verdieping zijn ingericht met tentoonstellingszalen. De vierde verdieping is geconditioneerd, de vijfde verdieping niet, zodat daar het robuuste karakter van het historische pakhuis volledig tot zijn recht blijft komen — hier kunnen de historische laaddeuren worden gesloten om de ruimte desgewenst te verduisteren.
In de vaste inrichting van het museum is gekozen voor een frisse interpretatie van het historische kleurenpalet: lavendel en mintgroen. Materialen als eiken, honey-pine en staal sluiten aan bij de logica van het gebouw. De baliebladen bestaan uit een naadloze gietvloer met granulaat van gerecycled plastic, waarvan de kleuren verwijzen naar de historische menietinten. Alle nieuwe interieurelementen zijn herkenbaar als toevoegingen van nu, maar sluiten qua structuur, ritme en schaal naadloos aan bij het pakhuis — een interieur dat de historische context respecteert en tegelijk ruimte biedt aan een hedendaagse museumervaring.
Als thuisbasis van het Nederlands Fotomuseum krijgt Pakhuis Santos een nieuwe publieke en culturele betekenis: stevig verankerd in het verleden van Katendrecht, maar volledig ingericht voor de toekomst van de fotografie.
